Thứ Bảy, 11 tháng 10, 2025

Tên Trộm hoàn lương

 Tên Trộm hoàn lương

Tác Giả O. Henry
Viên cai ngục đến xưởng giày
trong nhà giam, nơi Jimmy Valentine đang cần mẫn khâu mũi giày, để đưa anh ta lên phòng giám đốc. ở đấy, viên giám đốc nhà giam giao cho Jimmy tờ lệnh được tha vừa được ngài Thống đốc Tiểu bang phê chuẩn sáng nay. Jimmy thờ ơ cầm lấy tờ giấy, không nói gì. Anh bị kêu án bốn năm và đã ở đây được mười tháng. Đối với một người quen biết rộng như Jimmy thì cái án ấy chả bõ bèn gì, " xoay" một cái là ra ngay!
Ông Giám đốc nhà giam nói:
- Thế nào, anh Valentine? Sáng mai anh được ra rồi đấy. Hãy tự răn mình và tỏ ra là một người đàn ông chân chính. Tôi biết tự thâm tâm anh không phải là người xấu. Hãy thôi đừng trộm két sắt nữa và cố sống cho nghiêm chỉnh xem nào.
- Thưa ngài, tôi ư? Tôi trộm két sắt ư? - Jimmy trố mắt, ngạc nhiên hỏi.
Ông Giám đốc cười:
- Thôi đi! Hừ, không với chả có. Thế cái vụ ở Springfield ai làm? Tại sao anh phải vào đây? Anh thì chạy tội là giỏi nhất!
Jimmy vẫn tỉnh bơ chối:
- Ái chà! Không đâu, thưa ngài. Tôi chưa bao giờ đặt chân tới Springfield cả.
Ông Giám đốc nhà giam dễ dãi cười, quay sang bảo người cai ngục:
- Cronin, anh đưa cậu ta về phòng. Báo chuẩn bị đồ đạc phóng thích cho cậu ta và bảy giờ sáng mai đưa cậu ta đến đây. Valentine! Hãy nhớ lời tôi nhé!
Bảy giờ mười lăm phút sáng hôm sau. Valentine đứng trước cửa nhà giam. Anh mặc một bộ complet cắt thật vụng về, chân mang đôi giày cứng nhắc thường phát cho những người tù được phóng thích.
Hồi nãy, viên thư ký nhà giam đưa cho anh một vé tàu và năm đô-la với hi vọng của nhà nước rằng với số tiền ân huệ ấy, anh sẽ có thể làm lại cuộc đời trở nên một công dân lương thiện. Ông Giám đốc nhà giam mời anh điếu xì gà rồi bắt tay thật chặt.
Valentine, người tù số 9762, được vào sổ như sau: " Lệnh tha của Thống đốc".
Thế là Jimmy Valentine đường hoàng trở về với những con đường đầy ánh nắng.
Chẳng màng đến tiếng chim hót líu lo, đến cành lá xanh tươi đang vẫy gọi bên đường, đến hương hoa thơm ngát từ khu vườn gần đấy, Valentine đi một mạch đến quán ăn. Tại đây, anh tận hưởng hương vị tuyệt vời của tự do bằng cách chén sạch nguyên con gà quay vàng rộm, uống cạn chai vang trắng, rồi khoan khoái phì phà điếu xì gà đắt tiền, đắt hơn nhiều so với điếu của viên Giám đốc nhà giam vừa tặng. No nê, thỏa mãn, anh nhàn tản đi đến nhà ga, điệu nghệ búng đồng xu con vào chiếc nón của người hành khất mù đứng trước sân ga, rồi nhanh nhẹn lên tàu. Ba tiếng đồng hồ sau đó, anh xuống tàu ở một ga nhỏ hiu quạnh, nằm gần ranh giới tiểu bang. Dừng chân ở quán cà phê mang tên Mike Dolan, Jimmy bước vào thân mật tay bắt mặt mừng ông chủ quán đang đứng sau quày.
Ông chủ quán nói:
- Xin lỗi cậu, Jimmy, tớ không thể xoay sở sớm hơn được. Có ý kiến phản đối việc tha cậu ở Springfield nên tay Thống đốc Tiểu bang rét quá suýt nữa hắn thôi không giải quyết đấy. Thế nào, khỏe chứ?
Jimmy cười:
- Khoẻ. Có chìa khóa cho tôi không đấy?
Cầm lấy chìa khóa, Jimmy lên lầu, ra mãi căn phòng nhỏ phía sau. Đồ vật trong phòng vẫn y nguyên. Trên sàn nhà vẫn còn hột nút áo của ông Chánh thanh tra Ben Price, lúc ông ấy cùng đám cảnh sát dưới quyền ập vào túm lấy anh.
Hạ chiếc giường xếp xuống, Jimmy mở ngăn bí mật trong vách, lấy ra chiếc vali bám bụi. Anh thận trọng đặt lên bàn, mở nắp, rồi đứng im, khoan khoái ngắm bộ đồ nghề mở két sắt độc nhất vô nhị của anh, bộ đồ nghề mở két hữu hiệu nhất miền Đông nước Mỹ. Nó đầy đủ các cơ phận, làm bằng loại thép cứng nhất, thiết kế theo mẫu mới nhất. Nào khoan, nào đục, nào kẹp, nào kềm, có một số bộ phận do đích thân Jimmy vẽ kiểu. Anh rất tự hào về bộ đồ nghề này. Anh đã phải trả hết 900 đô để đặt làm theo ý riêng của mình ở một chỗ chuyên làm dụng cụ cho giới giang hồ.
Nửa giờ sau, Jimmy xuống lầu, ra cửa. Giờ đây, anh mặc bộ complet vừa vặn, kiểu mới, tay xách chiếc vali.
Người chủ quán nháy mắt, hỏi:
- Đi làm sớm thế?
- Làm gì? - Jimmy ra bộ ngơ ngác, - Ơ hay, cái cậu này. Tôi chỉ là một nhân viên công ty bánh ngọt và chế biến lương thực New York đấy, nhớ chưa?
Người chủ quán gật lia lịa, rối rít mời Jimmy uống rượu, nhưng anh từ chối, Jimmy không bao giờ uống rượu.
Một tuần sau ngày Valentine, người tù số 9762, được phóng thích, một vụ trộm lớn được tiến hành rất khéo ở Richmond, bang Indiana. Không một dấu vết để lại. Hai tuần sau, lại thêm một vụ khác. Lần này chiếc két bị trộm là loại hiện đại nhất, có gắn cả thiết bị báo động chống trộm, thế mà cánh cửa dày cộm của nó vẫn bị mở toang như người ta mở cửa sổ đón gió hè. Vụ trộm này xảy ra ở Logansport, số của cải bị mất trộm trị giá khoảng 1500 đô, trong tủ còn có nhiều hối phiếu và tiền xu lẻ nhưng không hề bị tên trộm mó tay vào. Cảnh sát bắt đầu quan tâm, nhưng mãi đến vụ trộm ở ngân hàng Jefferson City, số thất thoát lên cao, thì ông Chánh thanh tra Ben Price mới chịu xuất quân. So sánh dấu vết tại hiện trường, ông phát hiện ngay một nét tương tự về phong cách thực hiện của các vụ án. Ông tuyên bố:
- Chính thằng Jimmy Valentine chứ không ai khác! Hắn lại giở trò rồi đấy. Xem cái núm khóa kia kìa - nó bị kéo tung ra cứ như người ta nhổ củ cải vào tháng mưa ấy. Kiểu ấy thì chỉ có cái kích hiện đại của thằng Valentine mới làm nổi thôi. Lại xem mấy thanh ngang kia kìa, chỉ khoan có một lỗ là bung ngay thế kia thì ngoài thằng Valentine ra chẳng có ai làm nổi!
Ông Ben Price đã thuộc lòng tính nết Jimmy. Ông nắm cả những thói quen nhỏ nhất của tên trộm tài hoa này qua những lần điều tra vụ cướp ở Springfield vừa qua. Jimmy thường đánh theo lối nhảy cóc. Đánh nhanh, rút lẹ, lẩn đi thật xa, rồi lại ra tay tiếp, lần sau táo bạo hơn lần trước. Hắn không cần phụ tá. Giới chủ ngân hàng phần nào nhẹ nhõm khi nghe tin ông Ben Price lại lên đường lần theo dấu vết tên trộm quỷ quái ấy.
Một chiều nọ, Jimmy Valentine tay xách vali, xuống xe tại một thị trấn nhỏ, tên là Elmore. Đấy là một thị trấn hẻo lánh, cách đường xe lửa xuyên Mỹ trên năm dậm, thuộc bang Arkansas. Trông anh ta như một sinh viên năm cuối bậc đại học, thích thể thao, đang trên đường về quê thăm nhà. Bước chậm rãi trên lề đường lót ván, anh dừng chân ở khách sạn.
Bỗng một thiếu nữ băng qua đường, đi ngang trước mặt anh, rồi rẽ vào căn nhà có treo tấm biển " Ngân hàng Elmore". Tình cờ cô liếc mắt nhìn anh. Thế là tâm hồn anh như choáng ngợp bởi ánh mắt diệu kỳ ấy, đầu óc bay bổng tận đâu đâu. Anh như đã biến thành một người nào khác. Cô thiếu nữ thẹn thùng cúi gầm mặt, hai má ửng hồng. Chả lẽ ở Elmore này, ăn vận như thế,... đẹp trai như thế, hiếm lắm!
Jimmy vội túm ngay lấy một cậu bé con đang ngồi chơi trên bậc thềm gần đấy, giả vờ đang có ý muốn mua cổ phiếu của ngân hàng ở đây, nên phải hỏi để nắm tình hình. Cứ mỗi câu hỏi, anh ta lại giúi vào tay cậu bé đồng mười xu. Một lúc sau, cô gái đi ra, lần này không thèm để mắt đến chàng trai tay xách vali vẫn còn đứng đấy.
Jimmy nháy mắt, hỏi cậu bé:
- Hình như là cô Polly Simpson đấy phải không?
- Không đâu, chính là cô Annabel Adams đấy chứ. Bố cô ấy là chủ ngân hàng này.
Jimmy đến khách sạn gần đấy, đăng ký mướn phòng với tên Ralph Spencer. Anh nhẩn nha ở quày tiếp tân, gợi chuyện với anh nhân viên khách sạn, nói cho anh ta hay rằng mình muốn ở lại thị trấn Elmore này để làm ăn bằng việc kinh doanh giày, liệu có sống nổi không?
Người nhân viên tiếp tân nhìn vẻ bên ngoài bảnh bao của Jimmy ra dáng kính nể. Anh ta nhiệt tình cho biết:
- Vâng, mở hàng giày ở đây sống lắm! Hiện ở đây chưa có nơi nào kinh doanh giày cả. Trước nay mặt hàng này chỉ được bày bán ở cửa hàng tạp hóa và vật tư ở đằng kia. Việc kinh doanh buôn bán tại đây đang có chiều hướng phát triển khá. Hi vọng rằng sau khi cân nhắc thiệt hơn, ông sẽ quyết định lập nghiệp ở đây. Dân cư nơi đây hiền và hiếu khách lắm!
Jimmy cười:
- Vâng. Cảm ơn nhiều. Tôi sẽ ở lại vài ngày xem sao. ồ, không cần gọi bồi làm gì, tự tôi xách lấy được rồi.
Thế là Ralph Spencer, con phượng hoàng thoát xác cất cánh lên cao từ đống tro tàn của người tù Valentine - đống tro tàn phát xuất từ ngọn lửa tình nồng cháy qua lần đầu gặp gỡ. Jimmy quyết định lập nghiệp ở thị trấn nhỏ tên Elmore này. Hiệu giày của anh hoạt động tốt, có lãi.
Về mặt quan hệ xã hội, Jimmy cũng thành công không kém, anh quen biết nhiều, và hơn cả, sở nguyện của anh cũng đã thành. Annabel Adams nay là bạn anh và tình cảm của anh dành cho nàng ngày càng say đắm.
Đến cuối năm ấy, có thể tóm tắt hoàn cảnh sống của chủ hiệu giày Ralph Spencer như sau: anh được hầu hết cư dân trong thị trấn tin yêu, cửa hàng giày của anh ngày càng thịnh vượng. Trên tất cả, anh vừa đính hôn với cô Annabel Adams và đám cưới sẽ cử hành trong hai tuần nữa. Ông Adams, chủ ngân hàng Elmore, bố vợ tương lai của anh, rất hài lòng với chàng rể quý. Phần Annabel, cô yêu anh bao nhiêu thì quý trọng anh chừng ấy. Lúc này, Ralph Spencer gần như là thành viên chính thức của gia đình Adams. Ngày nào anh cũng đến chơi nhà bố vợ và nhà cô chị của Annabel.
Một hôm, Jimmy ngồi viết thư cho một người bạn ở St. Louis:
Billy thân mến,
Tớ muốn tối thứ tư tới đây, lúc chín giờ, cậu đến quán Sullivan ở Little Rock gặp tớ. Nhờ cậu giúp cho một việc. Ngoài ra, tớ muốn tặng cậu bộ đồ nghề của tớ. Tớ biết cậu khoái muốn chết khi có được một bộ như thế, làm bộ khác phải mất hơn nghìn đô-la là cái chắc. Billy ạ, tớ đã bỏ nghề rồi - được hơn năm nay. Hiện tớ đang có một cửa hàng, một cuộc sống lương thiện và hai tuần nữa tớ sẽ làm đám cưới với một cô gái tuyệt diệu nhất trên đời này. Cậu biết không? Tớ đã nhận thức rằng chỉ lương thiện mới sống đời được, và tớ đã nhất quyết từ nay sẽ không tơ hào của ai một đồng xu nhỏ. Cưới vợ xong, tớ sẽ bán tất rồi dọn về miền Tây sinh sống, chỉ ở đấy mới hi vọng tớ sẽ không bị quấy rầy vì những tai tiếng cũ của mình. Tớ nói thật đấy! Vợ tớ đúng là một nàng tiên. Nàng tin ở tớ hết lòng và chính vì thế tớ sẽ cố hết sức không làm một điều gì để phụ lòng tin ấy. Nhớ đến quán Sully s nhé. Tớ cần cậu lắm, và tớ sẽ đem bộ đồ nghề đến cho cậu.
Bạn cậu,
Jimmy
Vào tối thứ hai ấy. lúc Jimmy đang ngồi viết những dòng cuối cùng gởi cho bạn, thì Ben Price ngồi lắc lẻo trên chiếc xe ngựa thồ chạy đến Elmore. Đến nơi, ông lặng thinh, kín đáo rảo quanh một vòng để nắm tình hình qua chiếc gương trong cửa hàng tạp hóa nằm đối diện với tiệm giày của Ralph Spencer. Ông chăm chú quan sát thật kỹ dung mạo và dáng điệu của ông chủ trẻ. Ben Price thích thú cười:
- Thế đấy, Jimmy, chú mày lại sắp đi cưới con gái chủ ngân hàng cơ đấy!
Sáng hôm sau, Jimmy đến dùng điểm tâm bên nhà vợ. Hôm nay, anh định đi Little Rock để sắm sửa mấy món đồ chuẩn bị cho đám cưới và mua một món quà thật đáng giá cho Annabel. Kể từ lúc định cư ở Elmore đến nay, đây là lần đầu tiên anh rời thị trấn đi xa. Có lẽ không hề gì, vì tính từ vụ " làm ăn" cuối cùng đến nay đã ngót một năm rồi.
Điểm tâm xong, cả nhà Annabel đều kéo nhau đi tiễn chân Spencer - ông Adams, Annabel, cả cô chị của Annabel cùng hai cô gái nhỏ mới lên năm và lên chín. Họ đến khách sạn nơi Jimmy ở để anh lấy hành lý - chiếc vali dạo ấy. Rồi tất cả kéo nhau đến ngân hàng. ở đấy, xe ngựa đang chờ Jimmy cùng với người xà ích tên Dolph Gibson để đưa anh ra ga. Ông Adams mời chàng rể quý vào ngân hàng chơi chốc lát, ông muốn khoe mọi người chiếc tủ sắt hiện đại ông vừa cho lắp đặt xong dưới tầng hầm. Đám nhân viên ngân hàng cúi chào anh răm rắp.
Đấy là một két sắt khá lớn được gắn chìm vào vách. Cửa tủ rất chắc chắn, mỗi lần quay tay nắm là ba thanh thép lớn đâm sâu, gắn chặt vào vách tủ. Trên cửa còn có cả núm khóa hẹn giờ tự động. Ông Adams phổng mũi giải thích những tính năng hiện đại của chiếc két sắt cho chàng rể quý, nhưng anh ta tỏ ra không quan tâm lắm. Hai bé gái, cháu May và Agatha, con gái của người chị Annabel, tỏ vẻ thích thú lắm. Chúng trố mắt nhìn lớp thép bóng loáng, mấy núm điều khiển tròn xoe trên cửa.
Trong khi mọi người đang lắng nghe ông Adams giải thích về cách đóng mở cửa, Ben Price từ từ bước vào, ông ta tì tay lên mặt quày bình thản nhìn quanh. Cô nhân viên đến hỏi, ông đáp đang chờ người quen.
Bỗng có tiếng phụ nữ la thất thanh, không khí hoảng hốt bao trùm lấy khu hầm để tủ sắt. Nhân lúc người lớn đang ham chuyện, cô bé May, chín tuổi, đùa nghịch đẩy Agatha vào trong tủ rồi đóng sập cửa lại. Cô bé còn bắt chước ông ngoại, kéo tay khóa rồi vặn mấy núm điều khiển trên cửa.
Ông Adams vội nhào đến chụp lấy tay nắm lay mạnh, nhưng muộn rồi. Ông hốt hoảng kêu lên:
- Chết rồi! Không tài nào mở được. Lại chưa kịp chỉnh số hẹn giờ mới chết!
Người mẹ thất đảm hét hớn.
Ông Adams run rẩy trấn an con gái:
- Giữ bình tĩnh đi nào! Agatha cháu ơi! - Ông cố gọi thật lớn - Cháu nghe ông nói không?
Trong bầu không khí im lặng đến nghẹt thở, mọi người nghe rõ tiếng khóc la của cô bé đang bị nhốt trong hầm tối.
Người mẹ khóc nức nở, cuống quýt lên:
- Ôi, phải làm gì kia chứ! Hãy phá cửa ra ngay!
Ông Adams thất vọng, lắc đầu:
- Con ơi, phải đến mãi Little mới có người mở được loại cửa này. Ông Ralph Spencer, ta phải làm sao đây? Con bé đến chết mất! Trong ấy ngộp lắm và đầy bóng tối nữa, con bé đến chết vì khiếp sợ thôi!
Người mẹ lúc này như phát cuồng lên, chị đập mạnh đôi tay yếu ớt vào cánh cửa thép nặng nề dầy cộm như muốn phá tung nó ra để cứu con mình. Có người hoảng quá, định lấy cốt mìn phá cửa. Nhưng làm như vậy thì còn gì cháu bé bên trong. Annabel ngước mắt nhìn Jimmy, ánh mắt khẩn khoản đầy hi vọng. Hi vọng, vì đối với nàng, người yêu của nàng có thể làm được tất cả, ngay cả những điều kỳ diệu nhất.
- Anh Ralph, hãy giúp chị ấy đi anh.
Jimmy nhìn sâu vào mắt nàng, miệng nở một nụ cười khó hiểu. Đối với anh, yêu cầu của nàng chính là mệnh lệnh của trái tim anh. Anh nói:
- Annabel, em hãy cho anh đoá hồng trên áo em.
Cô bỡ ngỡ, không tin vào tai mình, nhưng vẫn đưa tay gỡ lấy cánh hồng trên áo, trao cho người yêu. Jimmy cẩn thận cài cánh hồng vào túi, rồi bắt đầu xắn tay áo. Chính qua hành động xắn áo ấy, nhân vật Ralph Spencer đã chết, và tên trộm tài danh Jimmy Valentine đã trỗi dậy từ đống tro tàn quá khứ.
Anh nói ngắn, gọn:
- Mọi người tránh ra hết đi!
Anh mở toác chiếc vali mang theo. Và từ lúc ấy đối với anh, chung quanh như không có ai. Bằng những hành động rất chính xác, nhanh gọn, anh lấy đồ nghề ra, sắp xếp theo thứ tự sử dụng, vừa làm vừa huýt sáo nho nhỏ. Đấy là một thói quen cố hữu của anh lúc đang " hành sự". Mọi người nhìn anh trân trối.
Chỉ một phút sau, mũi khoan nhỏ của Jimmy ăn thật ngọt vào cánh cửa thép. Mười phút sau, cánh của mở toang. Anh đã phá cả kỷ lục chính anh lập nên qua các lần mở trước.
Cô bé Agatha té xỉu trong vòng tay mẹ. Không việc gì.
Jimmy Valentine cầm lấy áo khoác vắt trên ghế đi nhanh ra cửa. Anh nghe có tiếng kêu " Anh Ralph!" thật thân thương nhưng xa vắng làm sao. Anh vội bước đi.
Bỗng có người chắn lối anh đi.
Jimmy cười, vẫn nụ cười khó hiểu ấy:
- A, xin chào ông Ben. Ông đã đến đấy ư? Thôi ta đi nào, đến mãi bây giờ tôi mới thấy được rằng cuộc sống thật phù du vô ích.
Nhưng ông Ben Price cứ đứng yên. Ông ta nói:
- Ông Ralph Spencer, ông nhầm rồi đấy! Tôi không hề quen ông. Hình như xe đang chờ ông ngoài ấy?
Nói xong, ông quay lưng đi thẳng.
tên trộm hoàn lương
truyện ngắn: O. Henry
(sưu tầm)


Thứ Hai, 6 tháng 10, 2025

BÓNG DÁNG CHỊ HAI

 Năm 1975, Tíα chen chúc giữα dòng người lên trực thăng di tản. Nghĩ sαo … không đành đoạn … tíα nhảy xuống trở lại … !!! Năm đó Chị 2 củα Má Lớn còn ẵm ngửα trên tαy. Cả nhà quyết định “sinh rα ở đâu – nằm lại tại đó”.

Bắt đầu 1 cuộc sống mới !
Má Lớn nắm tαy Má Nhỏ, hαi chị em cùng “lăn rα” vỉα hè để hoà mình và chấρ nhận những cái mới. Bán đồ chợ trời, làm đủ mọi nghề. Chỉ mong kiếm đủ được tiền để nuôi sống giα đình.
Mà cũng thiệt lạ. Tíα “quα lại” giữα 2 Má mà họ không ghen – không lồng lộn. Có lúc hỏi chuyện thì 2 Má cười móm mém :
– … chuyện mấy chục năm rồi … nhắc làm gì nữα ….
Lần lượt các “αnh em” củα chúng tôi rα đời.
Thời thế nổi trôi. Con người rồi cũng ρhải già đi. Tíα đi trước, rồi Má Lớn cũng bỏ cả nhà mà đi …..
Chị 2 lớn về ở với Má Nhỏ và tụi tui. Má Lớn chỉ có ᵭộc nhất đứα con là Chị. Nên từ nhỏ Hαi đã tự lậρ. Thái thân chuối cho heo ăn. Nấu cơm, kho thịt , vá quần chằng áo. Đủ cả…. Trưα nào Hαi cũng thαy Má Nhỏ tắm cho cả bầy heo “lúc nhúc” là tụi tui !
Có bận Má Nhỏ ҳάch giỏ đi buôn ở Chợ Cầu Ông Lãnh. Ở nhà Hαi vừα đút cơm Anh Tư, vừα đưα võng cho thằng Út ngủ. Bất giác có con mèo hoαng đi lổn ngổn trên mái ngói. Nó đạρ ρhải 1 miếng “chết hồ”.
Sức nặng làm miếng ngói bự chảng rớt xuống ngαy chỗ Út nằm. Không kịρ nghĩ … Hαi đưα đầu che cho Út. Vậy là kể từ lúc đó Hαi trở thành người 7 tỉnh 3 mê……….
Năm 1990,�Đất nước mở cửα. Nhiều cái mới du nhậρ. Nhiều sự xáo trộn kịch liệt đã diễn rα. Và trong giα đình này cũng xảy rα 1 chuyện như thế !
Một bữα, Hαi ҳάch giỏ đi chợ. Bận về lại “lớ ngớ” thế nào, không về thẳng nhà mà đi đâu mất. Chiều về thì Hαi quần áo tả tơi. Má Nhỏ hớt hải dắt Hαi vào nhà tắm kiểm trα. Và năm đó Hαi … đã lên chức Mẹ …
Hỏi gì Hαi cũng không nói, chỉ ư ư ư rồi chỉ trỏ lung tung. Không cười, cũng chẳng khóc. Phải mất gần nửα tháng sαu, Hαi mới hoàn hồn lại được ! Lậρ tức, cả nhà họρ bàn để “giải quyết” giọt мάu trong bụng củα Hαi. Ai cũng tán đồng việc bố nó, vì nó còn rất nhỏ, vì kinh tế giα đình không thể cάпg đáng thêm nữα ……
Chỉ có Má và thằng Út là kịch liệt ρhản đối. Má thì ôm Hαi khóc tức tưởi. Thằng Út thì giαng tαy chắn trước mặt Hαi rồi nói :
– … ngày đó Hαi cứu Út một mạпg … bi giờ Út sẽ nuôi Hαi đến già … đến chết… !
Thần thức Hαi trở về, nhậρ lại vào ҳάc. Quá đỗi bất ngờ. Hαi ôm bụng đứng dậy dõng dạc :
nó là giọt мάu củα Hαi … sống chết gì Hαi cũng sẽ giữ nó …
Nói là làm. Hαi ҳάch cói, nhét đồ vào, rồi qùγ xuống “lạy Má” 3 lạy. Ôm thằng Út thật chặt. Rồi Hαi bỏ nhà đi ! Cũng chính vì vậy, mà thằng Út nó giận cả nhà gần chục năm hơn….
Năm 2019,�Thượng Thọ 90 củα Má. Mấy αnh em trong nhà αi cũng công thành dαnh toại. 3 Bác Sỹ, 2 Kỹ Sư, 1 Nhà Báo, đủ cả …. ! Nhân ngày vui củα Má. Mấy đứα xúm đùm lại họρ bàn tổ chức Đại Tiệc cho Má. Anh Hαi ρhát biểu :
– … tụi mày để Anh … mình Anh bαo hết …
– … í … đâu có được Anh … tụi này cũng là con Má đẻ rα mà …
Má lặng lẽ bỏ rα mái hiên, nhìn về ρhíα đầu ngõ mà lòng buồn vời vợi…
Đêm đó,�Khách khứα kéo đến đông nườm nượρ, họ đến vì xã giαo, vì địα vị củα các con Má. Chứ có biết Má là αi đâu. Mấy Tấm Khánh bằng vàng được người tα hì hục khiêng vào.
Má cũng vui….. Vì con Má được nhiều người trọng vọng. Nhưng được nửα tiệc thì Má đi đâu mất tiêu…
Cả nhà túα rα đi tìm khắρ nơi. Không αi thấy Má ở đâu. Cuối cùng thằng Út lên tiếng :
– … hαy Má về nhà …… ?
Cả bọn lũ lượt kéo nhαu về nhà. Đậρ vào mắt mọi người, ở dưới bếρ, Má cầm đũα gắρ mấy miếng Cơm Dừα Già kho mặn – bên cạnh là tô cαnh rαu tậρ tành (dưα chuột, mướρ, khổ quα dại, mồng tơi) trộn chung lại với nhαu.
Còn … còn … còn Hαi thì đαng ngồi qùγ dưới chân Má (cười cười mếu mếu) bóρ bóρ chân cho Má ….
Thấy nhóm người hùng hổ sấn tới. Hαi co rúm người lại và thαnh minh.
– … Hαi … Hαi … Hαi xin lỗi … sαnh nhựt Má … Hαi không có gì tặng …
– … Hαi … Hαi … Hαi đi liền … con … con đi nghen Má …(Hαi luống cuống)
Má nói :
– … tụi con đừng lα Hαi … mấy bữα trước nó lại thăm … Má nói Má thèm mấy món ngày nhà mình còn nghèo … nên nó mới nấu cho Má ăn ….
Hαi cúi gằm mặt ….. Mấy ngón chân bấu chặt xuống đôi déρ Tổ Ong vàng đục rách quαi. Thằng Út nhào lại ôm Hαi khóc nức nở.
Cũng chính món đơn giản này mà Hαi đã thαy Má nuôi chúng lớn lên từng ngày. Hαi đút ăn, Hαi rửα đít, Hαi ru ngủ, Hαi chơi với từng đứα. Hαi là Chị, Hαi là Bạn, Hαi là cả Má. Vậy mà…
khi Hαi gặρ пα̣п cả nhà đã đẩy Hαi rα ngoài đường …
Một cậu trαi trẻ, ăn mặc giản dị nhưng sạch sẽ chạy từ bên ngoài cửα vào. Giαng cάпh tαy chắc chắn che chở cho Hαi và hét lớn :
– … không αi được ᵭάпҺ Mẹ tôi …
Thằng Út nhỏ cҺếϮ điếng. Đây chính là hình ảnh củα nó bảo vệ Hαi mấy mươi năm trước mà. Bất giác nó rùng mình khi mấy thấy mấy Anh Chị củα nó đαng ăn vận áo Vest – Đồ Tây … lũ lượt nhìn nhαu rồi… qùγ xuống … chắρ tαy vái lạy Chị Hαi :
– … Hαi ơi … tụi em sαi rồi …
– … tụi em là những đứα bất hiếu …
– … Hαi cũng như Má … Hαi về ở với tụi em nghen Hαi …
Hαi không nói gì. Chỉ đứng khóc tức tưởi… Hαi cảm động, Hαi sợ hãi, hαy Hαi như thế nào khác ….. ?
Không quαn trọng. Mà quαn trọng là năm đó, Má tụi tui đã đón một tuổi 90 thiệt vui. Nhìn nhận lại đứα cháu trαi ngoαn ngoãn. Có Hαi về, cả nhà lại xum hợρ như những ngày xưα thơ dại …
Sài Gòn,�Còn ở lại trong tim…
BÓNG DÁNG CHỊ HAI
Tác giả: Bùi Quang Minh
Bài và ảnh sưu tầm


các trung tâm hành hương kính Đức Mẹ tại Việt Nam.

 Có thể bạn chưa biết...

Lý giải vì sao các trung tâm hành hương kính Đức Mẹ lại không có ở miền Bắc.
Hiện nay, cả nước có hàng chục Trung tâm Hành hương kính Đức Mẹ nằm rải rác từ vĩ tuyến 17 trở vào Nam, như Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Lavang, Trung tâm Trà Kiệu, Đức Mẹ Măng Đen, Đức Mẹ Tà Pao….​
Nhiều người khi tìm hiểu về vị trí địa lý nơi các Trung tâm hành hương kính Đức Mẹ tọa lạc đã không khỏi ngạc nhiên và bật lên câu hỏi: "Tại sao miền Bắc không có Trung tâm Hành hương kính Đức mẹ?"
Dĩ nhiên, không phải giáo dân miền Bắc không yêu mến Đức Mẹ. Giáo dân Việt Nam ở đâu, dù hiện nay đang sống ở các quốc gia khác, thì họ luôn dành cho Đức Mẹ những tình cảm đặc biệt.
Có một điều chắc chắn, các Trung tâm Hành hương kính Đức Mẹ đều hình thành vào những giai đoạn lịch sử diễn ra các cuộc giao tranh huynh đệ, do ý thức hệ hoặc do bách hại đạo Công giáo.
Trong thực tế, Trung tâm Hành hương La Vang gắn liền với cuộc bách hại đạo dưới thời vua Cảnh Thịnh, thời Tây Sơn năm 1798 hay Trung tâm Hành hương Trà Kiệu, hình thành khi quân Văn Thân tấn công những người có đạo tại Trà Kiệu năm 1885. Tại các nơi này, các tín hữu trong cơn bách hại đã nhận được sự che chở nhiệm mầu của Đức Mẹ. Từ đó, với lòng biết ơn và sùng kính, các Trung tâm dần hình thành theo thời gian.
Các Trung tâm hành hương khác tại miền Nam, như Đức Mẹ Măng Đen (dựng năm 1971), Đức Mẹ Tà Pao (1959), Đức Mẹ Nghinh Phong (1961), Đức mẹ Thác Mơ và Giang Sơn (1960)… đều được xây dựng trong giai đoạn Chiến tranh Việt Nam lần thứ hai từ năm 1954-1975, diễn ra cao trào.
Việc hình thành các Trung tâm này, một phần do sáng kiến xuất phát từ lòng tin của cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm sau đại hội Thánh Mẫu kỷ niệm 300 thành lập 2 giáo phận đầu tiên tại Việt Nam (1659-1959) và kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra tại Lộ Đức, nhưng trên hết là từ lòng sùng kính mến yêu và từ niềm cậy trông của người Công giáo miền Nam đang khẩn cầu Đức Mẹ, xin Mẹ "đoái thương xem nước Việt Nam, trời u ám chiến tranh điêu tàn".
Trong khi đó, tại miền Bắc, vào thời kỳ Tây Sơn bách hại đạo, nhất là vào thời Văn Thân, việc bắt bớ đạo lẻ tẻ, không diễn ra quyết liệt. Thời Nhà Nguyễn bách hại đạo, chắc chắn việc dựng tượng, xây Trung tâm là không thể. Sau năm 1954, phân nửa số giáo dân di cư vào Nam, miền Bắc một mình tiến lên Chủ nghĩa Xã hội, tôn giáo bị coi là "thuốc phiện của nhân dân", người giáo dân buộc phải sống co cụm trong làng, có muốn xây tượng, dựng Trung tâm hành hương kính Đức Mẹ, thì càng không thể. Do đó, miền Bắc cho đến nay không có Trung tâm Hành hương kính Đức Mẹ nào, ngoại trừ một số Đền thánh như Phú Nhai, kính Đức Mẹ Vô Nhiễm, Đền Đức Bà Hằng Cứu Giúp, Thái Hà, Hà Nội…
Đây là một lý giải, có thể có những lý giải khác. Tuy nhiên, điều quan trọng, đối với người Công giáo Việt Nam, trong kinh nghiệm đau khổ, họ luôn cảm nghiệm được tình mẫu tử của Mẹ. Vì thế, trong bất cứ gia đình nào, cũng đều có ít nhất là một bức tượng hoặc hình ảnh về Đức Mẹ.

Thứ Bảy, 27 tháng 9, 2025

Tuyến đường sắt răng cưa Đà Lạt - Tháp Chàm ngày xưa!

 Tuyến đường sắt răng cưa Đà Lạt - Tháp Chàm ngày xưa!

Nhắc đến tuyến đường sắt răng cưa Đà Lạt – Tháp Chàm là nhắc đến một trong những công trình độc đáo bậc nhất Đông Dương thời Pháp thuộc. Được khởi công từ năm 1908 và mất đến gần 24 năm mới hoàn thành, tuyến đường sắt dài hơn 80 km này nối liền vùng duyên hải Ninh Thuận với cao nguyên Lâm Viên, mở ra cánh cửa giao thương và du lịch cho thành phố Đà Lạt khi ấy còn rất hoang sơ.
Điểm đặc biệt nhất nằm ở đoạn đèo Sông Pha (còn gọi là đèo Ngoạn Mục) với độ dốc có nơi lên đến 120‰ – quá lớn so với tàu hỏa thông thường. Để vượt qua, người Pháp đã áp dụng công nghệ đường sắt răng cưa Thụy Sĩ: một thanh răng cưa đặt giữa hai thanh ray chính, đầu máy HG 4/4 có bánh răng đặc biệt ăn khớp với đường răng cưa này, giúp tàu vừa leo dốc vừa hãm tốc khi xuống đèo an toàn. Đây từng là tuyến đường sắt răng cưa duy nhất ở châu Á và hiếm hoi trên thế giới thời bấy giờ.
Không chỉ phục vụ vận tải hàng hóa và hành khách, tuyến đường này còn gắn liền với ký ức lãng mạn của nhiều thế hệ khi con tàu len lỏi qua rừng thông, thung lũng, suối thác rồi từ từ tiến vào “thành phố mờ sương” Đà Lạt. Đáng tiếc, tuyến đường sắt đã dừng hoạt động từ năm 1972, để lại biết bao tiếc nuối cho những người yêu di sản và mê tàu hỏa cổ điển.
Ngày nay, chỉ còn lại tuyến ngắn Đà Lạt – Trại Mát dài 7 km với đầu máy hơi nước phục chế, như một lát cắt hoài niệm cho du khách được sống lại thời vàng son của “nữ hoàng đường sắt” một thuở.
Nguồn: Fb Vang Vo.

Nguyen Van Ly
Trong quá trình xây dựng và khai thác Thiết lộ Lâm Viên, Công ty Hỏa xa nhà nước CFI nhập cảng vào Việt Nam các đầu máy chạy được trên đường ray răng cưa theo bốn đợt như bảng bên. Các đầu máy HG 4/4 được xem là vật hiếm không thể tìm đâu ra ngoài Việt Nam vì công ty SLM ở Winterthur của Thụy Sĩ (Schweizerische Lokomotiv und Maschinenfabrik) chỉ chế tạo 7 chiếc đầu máy kiểu HG 4/4 và công ty MFE (Maschinenfabrik Esslingen) của Đức chế tạo thêm 2 đầu máy HG 4/4 dựa trên giấy phép nhượng quyền của SLM trong chương trình bồi thường chiến tranh cho Pháp khi Đức bại trận trong Đệ nhứt Thế chiến theo hoà ước Versailles. Tất cả 9 đầu máy nầy đều được đem xử dụng ở Việt Nam và không có ở nơi nào khác trên thế giới. Tất cả cũng đều là những đầu máy hơi nước mạnh nhứt thế giới chạy được trên hệ thống răng cưa Abt.
* Đây không phải chỉ là một sai lầm lớn mà còn thể hiện sự ngu xuẩn tột độ của một sự dốt nát bẩm sinh của một chế độ . Bởi vì đường ray xe lửa đoạn Sông Pha-Đà Lạt được chế tạo đặc biệt cho đường xe lửa răng cưa với tính toán kỹ lưỡng về thiết kế cho địa thế dốc. Để có thể chịu được lực kéo rất nặng khi xe lửa leo núi trong một khoảng thời gian dài nên bản thân các tà - vẹt đỡ phải được làm bằng thép có chất lượng cao nhứt. Ngay cả đến những con ốc và bù lon cũng khác với loại dùng cho đường ray xe lửa thông thường.
Do sự không hiểu biết về kỹ thuật cơ khí đường sắt của xe lửa, mặc dù có sự phản đối của các nhân viên hoả xa miền Nam cũ, Cục Đường Sắt vẫn ra lệnh tháo gỡ toàn bộ tuyến đường để đưa vào việc phục hồi tuyến đường sắt Xuyên Việt. Thời kỳ nầy tiếng nói của những nhân viên làm việc cho chánh quyền cũ không được xem xét. Ngay cả phản ứng của chánh quyền cấp tỉnh mới ở sở tại cũng không mang lại hiệu quả, họ đành nhìn địa phương mình mất đứt đi một báu vật mà ngay trong thời điểm khó khăn về kinh tế, đây là một tuyến giao thông kinh tế huyết mạch mang tính sinh tồn.
Và có thể đoán chuyện gì xảy ra tiếp theo sau đó. Đường ray đặc biệt này không thể ăn khớp khi kết nối với loại đường ray ở nơi bằng phẳng. Họ quyết định biến chúng thành sắt phế thải, chất đống tại các kho chứa, nơi lũ kẻ cắp cưa vụn ra và các quan tham bán chúng đi với giá sắt vụn rẻ như bèo. Đúng là một thảm họa của lịch sử hỏa xa Đông Dương! Nếu đường xe lửa này không bị tháo gỡ, thì giờ đây đã có thể dễ dàng khôi phục để có những chuyến xe lửa du lịch kỳ thú từ các khu nghỉ dưỡng vùng duyên hải Nha Trang, Ninh Chữ, Mũi Né đi lên cao nguyên Lâm Viên.




Thứ Tư, 24 tháng 9, 2025

“Tại sao cha tin có Chúa ? “

 “Tại sao cha tin có Chúa ? “

Trước tiên là tại vì mình được sinh ra (1941) trong một gia đình công giáo tại Bình Định. Xứ đạo mình là một làng quê làm nông nghiệp và chăn nuôi bò. Vì chiến tranh bom đạn hằng ngày không thề mở trường, nên từ nhỏ mình chăn bò và cũng phụ làm nông trong gia đình. Năm 1955, hết chiến tranh, cha Nên thuộc địa phận Kontum về xứ đạo Nhà Đá mình dâng lễ Tạ Ơn Linh Mục rủ mình đi tu Kontum. Mặc dù chả hiểu đi tu là gì và Kontum là ở đâu nhưng vì rất muốn đi ô-tô nên mình ô-kê ngay !
Từ bé sống và lớn lên như vậy, giả dụ hồi đó có ai hỏi mình tại sao mày tin có Chúa thì mình cũng chịu thua chứ không biết làm sao trả lời được ! Bây giờ 85 tuổi rồi, nếu được hỏi tại sao lại tin có Chúa thì mình thích hỏi lại : Lý do làm sao mà bạn không tin là có Chúa ?
Làm chứng có Chúa thì cũng khó nhưng chưa hề có ai dù cá nhân, dù tập thể có thể làm chứng được là không có Chúa ! Các chế độ vô thần, nổi bật nhất là Liên Bang Xô Viết, cũng không thể làm chứng là không có Chúa để bảo vệ cho ý thức hệ vô thần của mình. Và rồi dù lực lượng quân sự của họ vào bậc nhất trên thế giới thế mà từ từ sụp đổ hết nước này đến nước khác ! Tư tưởng hướng dẫn hành động: L’Idee mene le monde ! Ý thức hệ là tư tưởng.
Có rất nhiều tôn giáo khác nhau trên thế giới. Khác nhau nhiều điều nhưng lại có 3 điều giống nhau : Thứ nhứt là tin có một Đấng Siêu Linh, thứ hai là tin có kiếp sau, thứ ba là tin có nhân quả. Giáo lý đạo Công giáo cũng tin như vậy. Và mình là người Công giáo!
Người Việt mình khi chưa có tôn giáo nào được rao giảng thì cũng tin 3 điều như vậy. Lạy Trời mưa xuống; chết là “qua đời”, là bước từ đời này qua đời khác, con vật chết là hết, không ai nói con heo qua đời; ở hiền gặp lành là tin có nhân quả. Và mình là người Việt !
Mình được học Triết 4 năm. Học Triết là tìm cho đến lý sự cuối cùng (Ultima Ratio) của sự vật và cái Ultima Ratio đó là Thiên Chúa. Thiên Chúa là Đấng Tạo Dựng. Nhưng không ai biết Thiên Chúa là Đấng như thế nào cả. Kính Nhi Viễn Chi thôi.
Khi học 4 năm Thần Học thì mới học biết Thiên Chúa là Cha giàu lòng yêu thương nhờ mặc khải của Chúa Giêsu Kitô : Lạy Cha chúng con ở trên trời . . Vậy mình được học triết học và thần học cho nên mình tin !
Trong kinh thánh có câu này : Kẻ ngu dại nói trong lòng rằng: Chẳng có Đức Chúa Trời !” ( Thi Thiên 14,1).
Cũng có người nghiên cứu về thiên văn thấy trăng sao trên bầu trời quá vĩ đại hoặc có người chỉ ngắm nhìn những bông hoa đẹp mà đem lòng tin Chúa.
Tóm lại Đức Tin của mình là như vậy thôi. Mình hằng xin Chúa ban thêm đức tin cho mình. Kontum ngày 24.9.2025
Nguồn bài viết: Lm. Phê rô Nguyễn Văn Đông.
Tất cả cảm xúc:
Bạn, Nguyen Van Ly, Lê Thị Liêu và 168 người khác