Thứ Ba, 3 tháng 2, 2026

CÀNG ĐỌC CÀNG THẤY HAY....!!! BƯỚC QUA TUỔI GIÀ.

 CÀNG ĐỌC CÀNG THẤY HAY....!!!

1. Bước qua tuổi già, đừng ảo tưởng mình còn khỏe như xưa
Thanh xuân là thời mạnh mẽ.
Tuổi già là thời biết điều.
Tiền bạc con giữ, địa vị chỉ là quá khứ, danh tiếng chỉ còn trong ký ức.
Chỉ có sức khỏe là thứ duy nhất còn lại bên mình.
Giữ được nó ngày nào, là phúc ngày đó.
2. Đến tuổi già, sống cho mình – vui đâu ở đó, thích gì làm nấy
Đã đi gần hết đời người rồi,
đừng sống theo ý người khác nữa.
Thích ăn thì ăn.
Thích ngủ thì ngủ.
Thích đi đâu thì cứ đi.
Đời còn bao lâu mà giữ khư khư lòng mình trong sự gượng ép.
3. Sống gần con, không sống chung với con – đây không ích kỷ mà là khôn ngoan
Ở chung dễ sinh va chạm.
Ở gần để thương nhau dài lâu.
Con thiếu tiền thì giúp ( Nếu mình có )
Nhưng đừng dọn vào sống để rồi một ngày mình trở thành người ở trọ trong chính ngôi nhà của con.
Gặp nhau cuối tuần là đủ ấm áp rồi.
4. Khi già hơn nữa, nếu còn người bạn đời chăm sóc cho nhau là tốt, còn không hãy chọn một nơi mình được chăm sóc tử tế
Không cần sang trọng.
Chỉ cần sạch sẽ, yên tĩnh, có người chăm, có người trò chuyện.
Có tiền thì chọn chỗ tốt.
Ít tiền thì ở chỗ vừa sức.
Quan trọng là sống nhẹ lòng – không làm ai mệt vì mình.
5. Chuyện “ngày xưa” – hãy kể với người cùng tuổi.
Chuyện “ngày mai” – hãy nói với bọn trẻ.
Tụi nhỏ không hiểu chuyện năm 1989 về trước đâu.
Chúng sống bằng hiện tại.
Hãy giữ chuyện cũ để kể với bạn đồng niên – những người hiểu từng nỗi niềm mình.
Đó là cách giữ ký ức, giữ tình thân, giữ chính mình.
6. Đừng chờ đủ điều kiện – tuổi già hãy đi thăm những nơi chưa từng đi
Một chuyến xe bus.
Một chuyến tàu ngắn.
Một con đường xưa.
Một miền đất mới.
Càng gần cuối đời càng phải sống cho trọn ước mơ tuổi trẻ.
7. Rũ bỏ quan niệm cũ: tuổi già không phải tu hành khổ hạnh
Đừng tiếc với bản thân.
Đừng nghĩ già rồi là hết.
Cần ăn ngon thì ăn.
Cần mặc đẹp thì mặc.
Cần nghỉ thì nghỉ.
Cần chơi thì chơi.
Hưởng thụ không phải xa xỉ – nó là phần thưởng cho cả đời vất vả.
8. Đã về hưu – đừng đến nơi làm việc cũ nếu không được mời
Họ đang sống cuộc sống của họ.
Đừng khiến mình trở thành “người lạ trong kỷ niệm của chính mình”.
Giữ ký ức đẹp – đừng níu lại quá khứ.
9. Muốn tuổi già vui – phải hiểu ba điều này:
• Hạnh phúc do mình tạo ra, không ai mang đến.
• Tiền không phải tất cả – nhưng không có tiền thì cực khổ.
• Con cái thương mình có giới hạn – đừng chờ đợi quá mức.
Khi mình không trông mong ai, mình sống thanh thản nhất.
10. Và hãy nhớ 3 QUÊN – 4 CẦN – 5 TRÁNH – 6 BÁC SĨ ĐỜI NGƯỜI
3 QUÊN
• Quên tuổi tác.
• Quên bệnh tật.
• Quên thù hận, quên những điều gì, những người làm mình không vui
4 CẦN
• Một mái nhà riêng.
• Một khoản tiết kiệm.
• Một gia đình kết nối.
• Một vài người bạn tri kỷ.
5 TRÁNH
• Tránh ở chung với con cái.
• Tránh nhận trông cháu dài hạn.
• Tránh can thiệp vào đời sống của con.
• Tránh bán nhà khi chưa thật cần.
• Tránh tiêu tiền phụ thuộc.
6 BÁC SĨ TỐT NHẤT
Ánh nắng – Giấc ngủ – Thể dục – Ăn uống điều độ – Tự tin – Bạn bè.
Tuổi già không chờ mình sẵn sàng.
Nó đến như một buổi chiều.
Chậm, nhưng chắc.
Và chỉ những ai biết chuẩn bị từ bây giờ mới có thể sống nửa đời còn lại thanh thản – tự do – không ân hận.
Nếu bạn đọc đến đây, hãy chia sẻ bài viết này.
Để nhắc ai đó đang đi vào tuổi trung niên rằng:
Tuổi già không tự nhiên bình yên — nó được chuẩn bị từ hôm nay
Vô Danh
Nguồn từ FB Son Bui
CA THƯƠNG ( Sao chép )

Thứ Ba, 27 tháng 1, 2026

Thư giãn ngày Tết

 Thư giãn ngày Tết

*
1. Chuyện kiêng ngày Tết
Một giọng đàn ông hoảng hốt gọi đến sở cảnh sát đêm giao thừa:
- Xin báo cho 113 gấp. Tôi ở số nhà… Căn hộ của tôi vừa bị kẻ gian bẻ khoá, chúng đã lấy sạch tiền, vàng…
- Ông và gia đình bình tĩnh và cố giữ nguyên hiện trường. Chúng tôi sẽ đến ngay.
- Ấy, từ từ cũng được, qua mồng 3 các ông hãy đến, nhà tôi vẫn kiêng người lạ xông đất.
- !?
2. Kiêng ngày Tết
Cô dâu làm cỗ Tết. Chế biến, bày biện xong xuôi, cô quay ra hỏi chồng.
- Anh ấn tượng nhất với món nào em nấu?
Anh chồng đáp
- Món kia!
- Món kia là món gì?
- Anh cũng không biết gọi nó là… miến hay… cháo nữa!
- !?
3. Quà Tết ý nghĩa
Một bà già vào shop, hỏi cô nhân viên bán hàng:
- Tôi muốn có một món quà tặng cho con trai tôi nhân ngày Tết!
- Thưa, anh ấy như thế nào ạ để cháu tư vấn cho bà?
- Con trai tôi cao 1,8m, đẹp trai, khỏe mạnh, độc thân. Hơn nữa là thứ gì nó cũng có rồi, nên tôi chẳng biết mua tặng nó thứ gì nữa!
- Vậy bác có thể tặng anh ấy… số điện thoại của cháu được không?
- !?
4. Nhắc khéo
Tết đến, bố mẹ đi chúc Tết chỉ còn Tý ở nhà.
Một lúc sau có khách tới nhà chúc Tết, Tý ra đón khách:
- Năm mới cháu chúc bác sức khỏe dồi dào, vui vẻ quanh năm ạ!
- Cảm ơn cháu. Thế bố mẹ cháu có ở nhà không?
- Dạ không ạ, bố mẹ cháu đi chúc Tết rồi, chỉ còn cháu với con lợn đất này ở nhà thôi ạ!
5. Vợ đẹp vì sắp Tết
Cô vợ đi chợ về hớn hở khoe với chồng:
- Anh ạ, hôm nay rất nhiều người khen em xinh và trẻ hẳn ra.
Anh chồng gật gù đáp:
- Ừ, thì sắp Tết mà.
- Tết thì có nghĩa gì với sắc đẹp của em?
- Thì sắp Tết nên ngoài đường thiếu gì kẻ say…
- !?
6. Món quà Tết đủ dùng cả năm
Thấy bố mẹ vừa về đến ngõ, cu Tý chạy ra hớn hở khoe:
- Mẹ ơi! Sáng nay có cô Tũn ở bên Mỹ mới đến nhà chơi. Cô tặng cho nhà mình một món quà và nói rằng: “Món quà của cô tuy nhỏ nhưng cũng đủ cho gia đình cháu dùng trong một năm”.
Nghe thế, mẹ cu Tý mừng quýnh, hỏi ngay:
- Món quà gì thế con?
- Dạ, một quyển lịch!
- !?
7. Nhận tiền lì xì
Bác mừng tuổi đứa cháu lớp 1:
- Bác có một tờ 20000 và tờ 50000, cháu lấy tờ nào?
- Cháu lấy tờ màu xanh ạ
- Tại sao cháu thích tờ xanh?
- Vì màu xanh là màu hy vọng
Lúc này ông bác rất vui vì đứa cháu lớp 1 biết nghĩ như vậy!
- Vậy cháu hy vọng gì?
- Cháu hy vọng bác cho cháu nốt tờ kia ạ!
8. Giá phạt cũng tăng theo ngày Tết
Hai chị hàng xóm đang cãi nhau rất to, một chị văng tục.
Đúng lúc ấy anh tổ trưởng tổ dân phố đi qua nghe thấy vậy bèn phạt chị ta 50000 đồng. Chị hàng xóm tỏ ra không phục cho lắm bèn hỏi anh tổ trưởng:
- Tại sao tháng trước tôi cũng chửi bà ta mà chỉ bị phạt có 30000 đồng?”
Anh tổ trưởng cười:
- Chị không biết gì à?
- Biết gì? - Người phụ nữ hỏi lại.
- Tết đến mọi thứ đều tăng nên giá phạt cũng tăng theo.
- !?!
***
Hoài Nguyễn Lượm lặt.


Chủ Nhật, 18 tháng 1, 2026

Thư giãn cuối tuần

 Thư giãn cuối tuần

1. Thích thì cứ thích…
Một hôm thằng Bờm chạy về gặp bà mẹ và ra vẻ bí mật:
- Mẹ ơi con có chuyện này muốn nói với mẹ, nhưng mẹ phải bình tĩnh nghe con nói nghen…
- Chuyện gì vậy con? Mẹ Bờm thong thả hỏi.
- Hôm qua ông ba có kể với con là thời trẻ ổng có … qua lại với mấy cô trong xóm mình. Những con bé ở đây đều là cùng cha khác mẹ với con nên con đừng có léng phéng với gái xóm này!
- Ồ! Tưởng chuyện gì chứ chuyện này mẹ đã biết từ lâu rồi…
- Trời! Sao mẹ không nói với con… Con chỉ thích mấy em trong xóm mình thôi…
- Thì mày nếu thích thì cứ thích đi… Mầy có phải là con của ổng đâu mà lo… Bà mẹ Bờm cười tủm tỉm.
2. Anh điên à?
Một Thị Nở phàn nàn với Chí Phèo mình:
- Anh xem anh Lý Cường mua một sợi dây chuyền kim cương làm quà sinh nhật cho bạn gái anh ấy. Chị trong cơ quan em được bạn trai tặng hẳn một bộ nữ trang bằng ngọc trai. Chúng ta yêu nhau bao nhiêu lâu rồi, anh đã mua cho em được những gì?
Chí Phèo đáp:
- Em yên tâm đi, anh vì em nhất định sẽ cố gắng, không lâu nữa anh sẽ mua cho em một căn biệt thự ven biển sang trọng, mua cho em thật nhiều trang sức và cả xe thể thao nữa…Lý Cường là cái thá gì!
Chí Phèo còn chưa nói hết thì Thị Nở sốt sắng nói:
- Anh điên rồi à, anh nên biết cướp ngân hàng là phải ngồi tù đấy.
- !!!
3. Muốn biến thành… chuột
Một hôm hai vợ chồng thằng Lu với con Lon ngồi tâm sự…
- Anh Lu này, nếu biến thành một con vật thì anh muốn biến thành con gì?
Lu lập tức đáp:
- Con chuột.
- Tại sao vậy? - Lon tò mò.
Lu gãi đầu cười:
- Tuy chuột là con vật hèn nhát nhưng lại là thứ duy nhất khiến em sợ.
- !!!
4. Ước gì được nấy!
Hai vợ chồng Chí Phèo và Thị Nở đang ăn mừng kỷ niệm 35 năm ngày cưới trong một nhà hàng sang trọng, bất chợt Chí Phèo nhìn Thị Nở thật lâu và nói:
- Em yêu, 35 năm trước, anh sống trong một căn nhà ọp ẹp, đi một chiếc xe máy cà tàng, xem ti vi trắng đen, ngủ trên chiếc giường chật chội nhưng anh rất hạnh phúc vì bên cạnh anh là một người vợ 25 tuổi xinh đẹp và quyến rũ.
Thị Nở mỉm cười đáp:
- Vâng, những năm tháng tuyệt vời đó thật khó quên.
Chí Phèo tiếp tục nhìn vợ thật lâu và nói:
- Vậy mà bây giờ khi đã có nhà cao cửa rộng, xe hơi, ti vi đời mới nhất thì bên cạnh anh chỉ là một bà vợ 60 tuổi già cỗi, xấu xí. Em có nhận ra rằng mọi thứ ngày càng được nâng cao chất lượng ngoại trừ nhan sắc của em ra. Cuộc sống thật quá bất công.
Thị Nở mỉm cười đáp:
- Ồ không đâu, cuộc sống này rất công bằng. Bây giờ anh vẫn có thể ra ngoài tìm một cô gái 25 tuổi xinh đẹp, quyến rũ mà. Và em hứa chắc chắn sẽ giúp anh sống trong một căn nhà ọp ẹp, chạy xe máy cà tàng, xem ti vi trắng đen và ngủ trên chiếc giường chật chội giống y như 25 năm trước vậy.
- !!!
5. Chó khôn…
Thằng Lú nói chuyện với bạn:
- Nhà mình vừa bán mất con chó cực kỳ khôn!
Cậu bạn hỏi:
- Khôn như thế nào?
Lú đáp:
- Nó biết phân biệt người ngay, kẻ gian. Phát hiện kẻ gian là nó cắn ngay.
- Khôn thế sao lại bán đi? - bạn Lú ngạc nhiên hỏi.
Lú thở dài:
- Vì nó đã cắn bố vợ tớ mấy lần rồi.
- !?!
6. Đêm động phòng…
Sau tiệc cưới, Thị Nở và Chí Phèo vào động phòng hoa chúc rồi lăn ra ngủ.
Nửa đêm, Chí Phèo chợt bừng tỉnh vì tiếng Thị Nở cười ha hả.
Chí Phèo hơi khó chịu nhưng vẫn gắng dịu giọng hỏi:
- Có chuyện gì mà em cười vui thế?
- Em nhớ lời bà cô em nói hồi xưa...
- Bà nói gì vậy, em?
- Cô em thường bảo: "Xấu gái lại vô duyên như mày thì có chó nó lấy!".
- !!!
7. Có tướng ăn cắp!
Năm lên 18 tuổi, thằng Bợm đi xem bói được thầy phán:
- Xin lỗi cho tôi nói thẳng, số cậu sau này chỉ có thể là một thằng ăn cắp thôi.
Bợm tức giận ra về. Kể từ đó nó quyết chí lập nghiệp để không trở thành trộm cắp như lời thầy bói nói.
Thời gian thấm thoát trôi qua, 20 năm sau, Bợm trở thành một quan chức có tầm cỡ, có vợ đẹp con ngoan. Bợm quay lại chỗ thầy bói năm xưa mà nay đã thành ông già, cười khẩy:
- Lời ông nói khi xưa hoàn toàn sai bét.
Thầy bói nhếch môi cười rồi đáp:
- Chẳng phải bây giờ năm nào anh cũng đục khoét ít nhiều công quỹ, ngày nào anh cũng phải ăn cắp tiền mình ra từ ví của vợ sao?
- !?!
8. Giỏi hơn thủ khoa
Sau khi có kết quả kỳ thi tốt nghiệp, phóng viên phỏng vấn hai thí sinh nổi bật nhất:
- Kỳ thi rồi bạn là người có điểm cao nhất: 9,5 điểm. Bí quyết của bạn là gì?
Thí sinh thủ khoa gãi đầu cười:
- Dạ, em bỏ một câu cuối.
Phóng viên quay sang phỏng vấn thí sinh còn lại:
- Kỳ thi vừa rồi bạn là người có điểm thấp nhất: 0,5. Tại sao lại như thế?
Cậu này tự hào đáp;
- Vì em chỉ làm mỗi cái câu mà thằng thủ khoa không làm được.
- !!!
9. Chẳng hiệu quả gì đâu!
Chí Phèo than thở với Binh Chức:
- Cuộc hôn nhân của tôi giống như ao nước tù, chẳng có gì mới lạ.
Binh Chức khuyên Chí Phèo:
- Sao anh không tiếp tục cặp với bà Ba cho thêm hương vị?
- Nhưng mụ Nở phát hiện thì sao?
- Bây giờ đã là thế kỷ 21 rồi, cứ nói thẳng với mụ ấy, đừng sợ!
Thế là Chí Phèo vội vã quay về bảo với Thị Nở:
- Này mình, anh cho rằng nếu anh có vài cuộc phiêu lưu tình ái, quan hệ chúng ta sẽ cải thiện.
Thị Nở lắc đầu:
- Thôi bỏ đi, tui cũng đã thử với vài người đàn ông khác rồi, chẳng hiệu quả gì đâu!
10. Đồ … khỉ!
Bá Kiến nghi ngờ bà Ba có gian tình với gã Chí nên sau chuyến công tác dài ngày, Bá Kiến dò hỏi con trai út con của bà Ba và lão:
- Con ở nhà có thấy mẹ thân thiết với thằng Chí không?
- Không bố ạ! - cậu con trai đáp - Mẹ ghét ông Chí lắm, mẹ còn gọi ông ta là đồ khỉ nữa.
Bá Kiến hớn hở:
- Thế à? Có thật như vậy không?
Cậu con trai quả quyết:
- Thật ạ! Hôm nọ con bắt gặp mẹ gí ngón tay vào trán ông Chí nói "Hứ, cái đồ… khỉ này!".
- !?!
---------------------------------------------
Hoài Nguyễn – Tổng hợp và cải biên


Thứ Tư, 29 tháng 10, 2025

KROONG BLAH - SÔNG ĐĂK BLA

 KROONG BLAH - SÔNG ĐĂK BLA

Sông Đăk Bla được hợp thành bởi các con suối lớn: Đăk Nghé, Đăk Sut, Đăk T're, chảy qua Kon Plong rồi đổ về phía phía tây ôm gọn vào lòng mình phố phường Kon Tum nhỏ bé.
Ngày xưa người dân bản địa gọi là Kroong Blah (tiếng Bahnar): Sông Blah, về sau cũng gọi Dak Blah, sông Đăk Bla (Việt hóa).
Blah, trong tiếng Bahnar có nghĩa là: tấn công.
Ví dụ: ‘De hơyăt blah pơlei nhôn (Quân địch tấn công làng chúng tôi).
(x. Từ điển Bahnar-Việt, Nhóm CTKT, NXB Tôn giáo, Hà Nội 2008, trang29).
Do địa hình dòng chảy phức tạp, có nhiều đoạn cua gấp khúc, lòng sông rộng nên đến mùa mưa lũ, nước từ thượng nguồn đổ về rất lớn. Trông dòng nước hung hãn như sẵn sàng nuốt chửng vào lòng mình tất cả những chướng ngại vật mà nó gặp phải. Tên con sông cũng bắt nguồn từ đây.
Ông Blũh, quen gọi Chú yao phu Bluh, 82 tuổi và ông Blit, 80 tuổi (vào năm 2006), nay đều đã qua đời, là các già làng của làng Kon H'rachôt (Kontum) đều kể rằng: “Dak Bla là tên gọi về sau này; ngày xưa người sắc tộc sinh sống ở đây gọi dòng sông là Kroong Blah, theo tiếng Bahnar: Kroong là sông là nước, Blah có nghĩa là đánh phá, tấn công, hung hãn - do vào mùa mưa con nước bỗng trở nên mạnh mẽ và hung dữ, nước đục ngầu kèm theo bọt trắng lừng lững kéo về phá rộng hai bên bờ, dâng nước cao gây lũ lụt... Tuy nhiên, mùa nắng thì dòng nước lại hiền hòa, êm ả, thơ mộng”.
(Lê Minh Sơn trao đổi và ghi chép tại nhà Chú Blũh, làng Kon H’rachốt, tháng 10 năm 2006).
Chung quanh dòng Kroong Blah cũng có những truyền thuyết tạo nên tính ly kỳ chứ có lẽ không có chứng cứ lịch sử, như: dòng sông "máu" do các bộ tộc đánh nhau tranh giành quyền lợi mà hình thành nên tên gọi !? (dựa vào nghĩa của blah là ‘tấn công’.
Và trong lúc tìm hiểu về dòng sông quê hương, tôi cũng sưu tầm được một bài thơ, in trong một Tạp chí xuất bản tại Kon Tum vào 01/1939, kể lại sự kiện lụt ở Kon Tum vào năm 1938 - năm đó cơn lụt cũng khá lớn làm thiệt hại mùa màng.
Điều đáng lưu ý và trân trọng là bài thơ được xuất bản tại Kon Tum vào thập niên 1930, chứng tỏ đã có dòng văn học (thơ - văn) lưu chuyển tại Kon Tum từ cách đây gần 100 năm về trước hoặc hơn nữa. Điều này gợi lên cho các nhà nghiên cứu văn học - lịch sử Kon Tum tìm hiểu về văn học Kon Tum thời kỳ đầu.
Xin giới thiệu cùng bạn đọc bài thơ xưa của Kon Tum kể lại sự kiện lụt năm 1938:
LỤT LỤT LỤT
Năm nay eo hẹp chi chi,
Mất mùa lại phải lắm kỳ nước dưng.
Nhiều nơi lúa trổ phải đưng,
Lớp thì đương gặt giữa chừng bị trôi.
Lớp thì rều rát đất bồi,
Hột rụng mất hết rạ ngồi không không.
Có nơi cắt chất ngoài đồng,
Mưa đạp không được nứt mầm xanh xao.
Từ khi lên đất Kontum,
Nay tôi mới thấy lụt trùm liên giây.
Con nhà nông vụ rồi đây,
Mang nghèo mang nợ biết xây ngỏ nào.
Được mùa ba bữa cấu cào,
Trời làm như vậy chạy vào phương chi.
Mùa màng mà đã giá ni,
Đến chừng cày cấy lấy gì vãi gieo.
Thiệt là trăm chuyện trăm eo,
Năm nay giá lúa cũng trèo lên cao.
Một vuôn đã quá một hào,
Mà còn nát nẩm đất bao mốc xì.
Thôi thôi nói lắm ích gì,
Khuyên người đồng nghiệp khá ghi lời này.
Cho sao tự đấng dựng gầy,
Cúi đầu vâng phục ý thầy mới nên.
Vài lời đơn mọn dâng trên,
Thời nhàn độc giả cầm lên giải buồn.
Tác giả: T. t. Thành
(Nhà In Kuênot Kontum, tháng 1.1939)
________________________
Nguồn bài viết: LMSơn
29/10/2025









Thứ Năm, 16 tháng 10, 2025

THẰNG KHÙNG

 THẰNG KHÙNG

(Nhà Văn Tiểu Tử)
Không biết hồi thời trước thằng cha đó làm nghề gì, chớ bây giờ – nghĩa là đôi ba năm sau cơn lốc tháng tư năm 1975 – hắn đã trở thành một “sản phẩm rất ấn tượng” của cuộc đổi đời vĩ đại!
Sáng nào cũng thấy thằng cha đó đứng ở góc đường Chợ Cũ chỉ đông chỉ tây, mắt lim dim miệng lầm bầm những gì không rõ. Lâu lâu hắn vỗ hai tay vào nhau nghe cái “chát” rồi xuống tấn đi một dọc đường quyền. Hắn làm như hè phố không có ai hết. Cứ thản nhiên tiến thoái, tung chưởng bên tả, đá cước bên hữu, ai tránh thì tránh ! Những lúc đó, mặt hắn thật là “an nhiên tự tại”, mắt nhìn theo hai tay đẩy ra thâu vào nhịp nhàng… giống như chẳng có chuyện gì xảy ra hết ! Vậy mà một lát sau lại đứng thẳng, lầm bầm chỉ đông chỉ tây !
Sau vài “tua” như vậy, hắn khoan thai bước vào tiệm nước gần đó ăn điểm tâm. Lúc nào cũng vào tiệm đó, không thay đổi. Và lúc nào cũng ăn một tô hủ tiếu uống một tách cà phê đen. Thành ra trong tiệm, khi thấy hắn ngồi vào bàn là nấu ngay tô hủ tiếu và pha ngay tách cà phê mà không cần hỏi ! Hắn ăn, giống như người bình thường. Nhìn hắn, không ai nghĩ rằng trước đó năm mười phút hắn đã là “một người khác” ở ngoài kia. Chỉ có điều là khi thấy ai nhìn mình, hắn trừng mắt nhìn lại, mặt gân gân, hàm hất hất, giống như muốn nói: “Mầy không biết tao là ai sao mà nhìn ? Hử ?”
Ăn xong, hắn trả tiền đàng hoàng rồi thả bộ đi loanh quanh. Tôi lén đi theomột lần thì thấy hắn như người bình thường, khi dừng xem cửa hàng này lúc dừng xem cửa hàng nọ. Rất thư thả, tự nhiên. Giáp cái vòng Chợ Cũ là hắn lại vào tiệm nước hồi nãy để nhăm nhi một ly chanh đường. Chẳng thấy hắn bắt chuyện với ai, mà cũng chẳng nghe hắn nói một tiếng nào với nhân viên trong tiệm ! Lúc nào hắn cũng làm thinh. Người trong tiệm chắc đã quen quá rồi với cái “trình tự lớp lang” của hắn nên cũng chẳng thấy chào đón hỏi han gì hết.
Sau ly chanh đường, hắn bước ra rồi đi thẳng qua vỉa hè phía đối diện. Đường phố đã đông ken. Tiếng máy xe, tiếng kèn xe… inh ỏi. Vậy mà hắn đi qua đường giống như đi giữa đồng trống, cứ đi xâm xâm, mặc cho xe cộ thắng, lách, mặc cho thiên hạ chửi thề, văng tục. Đến bên kia, hắn đứng thẳng nhìn xa xăm, bất động như một pho tượng. Một lúc sau, hắn bỗng soạt chân ra, rùn rùn người, xàng qua xàng lại, đầu gật gù, hai tay thay nhau xỉa xói về phía trước, miệng nói lớn từng câu ba chữ bắt vần có ca có kệ … vừa giống thầy pháp đọc thần chú lại vừa giống người đang lên đồng !
Tất cả các động tác của hắn đều ăn khớp với nhau và nhịp nhàng linh động theo từng câu hắn nói chớ không thấy một chút rối loạn nào hết. Nhứt là hai tay, một xỉa ra thì một thâu về, chậm rãi giống như người ta tập Thái cực quyền, và mỗi cái xỉa ra là chấm dứt đúng một câu. Cứ như vậy đều đặn, hắn nói dài dài có dây có nhợ, mắt trừng trừng, mặt gân gân… Hết đoạn này, hắn bắt qua đoạn khác, lòng vòng lòng vòng ! Nói… đã một hồi rồi hắn bỏ đi về phía bờ sông, đi mất. Để sáng sớm hôm sau lại có mặt gần như đúng giờ ở góc đường Chợ Cũ, diễn lại trò hôm qua, tuần tự lớp lang…
Thiên hạ gọi hắn là “thằng khùng”. Quen quá rồi nên chẳng thấy ai để ý tới, ngoại trừ vài người không thuộc dân khu phố bất chợt đi qua.
Thật ra, nhìn thằng cha đó, không thấy có vẻ gì khùng hết, nghĩa là hắn không giống mấy người khùng loại… “cổ điển”. Râu tóc cạo gọt chải gỡ sạch sẽ, mặt mũi đều đặn phương phi, sơ-mi trắng ngắn tay bỏ trong quần đàng hoàng, quần tây thẳng nếp và nhứt là đôi giày bát-két còn mới tinh cột dây tề chỉnh.
…Một hôm, vì tò mò, tôi lắng nghe bài “kệ” của hắn. Mặc dù tiếng ồn ào hỗn tạp của xe cộ, giọng sang sảng của hắn nghe rõ mồn một. Tôi có dịp ghi lại một đoạn:
“Nói có sách
“Mách có chứng
“Đứng có chỗ
“Đổ có nơi
“Ngồi có kiểu
“Tiểu có xô
“Hô có nhịp
“Bịp có tiếng
“Diện rất quê
“Chê rất giỏi
“Nói rất dai
“Khai rất kỹ
“Lý luận xằng
“Loại kỳ nhông
“Ông kỳ đà
“Cha cắc ké
“Trẻ không tha
“Già không chê
“Quê đứng trước
“Dốt đứng trên
“Đen nói trắng
“Đắng nói ngọt
“Lột thằng dân
“Trần như nhộng
“Giọng Tào Tháo
“Đạo đức giả
“Dạ sài lang
“Nói một đàng
“Làm một nẻo
Đọc đi đọc lại bài “kệ”, tôi thấy lời lẽ mạch lạc rõ ràng, và những điều “thằng khùng” đó nói, thiên hạ ai cũng thấy, cũng biết hết nhưng không ai dám “đứng ra giữa đường mà nói”. Như vậy, hắn đâu phải khùng ! Có lẽ tại vì thiên hạ thấy hắn là không giống ai hết nên cho là hắn khùng đó thôi !
Rồi tôi tiếp tục lý luận theo lề lối đã được học tập sau cuộc đổi đời vĩ đại :
- Thiên hạ tỉnh mình anh khùng, hay thiên hạ khùng mình anh tỉnh, cũng vậy thôi. Đó là hai mặt của tấm gương. Đứng phía trước hay đứng phía sau gì tấm gương vẫn là tấm gương (“biện chứng” chắc nịch như vậy, không chối cãi ! ).
- Cũng giống như thiên hạ đều trắng chỉ có một mình anh đen. Anh không giống ai, đành rồi, nhưng anh là cái chấm đen trong cái tổng thể trắng, làm cho cái trắng đó không hoàn toàn trắng được. Có hại !
- Nói một cách khác: trong luồng người cùng đi tới, mình anh đứng lại, dù cố ý hay không cố ý gì đi nữa, anh vẫn là biểu tượng của sự “phản động”. Bởi vì anh làm “rối” – chưa nói đến “loạn”, còn nặng hơn nữa – cái trật tự đang được di động về một chiều.
- Vậy, để có sự thuần nhứt trong toàn bộ – nghĩa là khùng hết hay trắng hết hay đi tới hết – phải thủ tiêu anh hay cải tạo anh ( nghĩa là làm cho anh phải giống như mọi người ).
Đến đây, tôi bỗng thấy lo cho thằng khùng Chợ Cũ. Nhưng rồi tôi nghĩ lại: xưa nay ai không biết rằng thằng khùng nào cũng làm bậy nói bậy hết, đếm xỉa làm chi.
Có lẽ đúng. Bởi vì tôi thấy “thằng khùng Chợ Cũ” cứ phây phây “phát biểu” dài dài…
Kể ra, ở thời buổi này và trong cái xã hội này, được thiên hạ dán cho nhãn hiệu “thằng khùng” cũng sướng chớ !
Tiểu Tử